استفاده از شبكه‌ی جهانی اینترنت با هزینه‌ی بسیار بالا و غیر قابل اعتماد به گونه‌ای كه با قطع شدن شبكه‌، علاوه بر ارتباط با خارج از كشور، ارتباطات داخلی هم دچار مشكل می‌شود، باعث شد تا طرحی با عنوان شبكه‌ی اینترنت ملی دركشور مطرح شود اما این روزها كمتر سخنی از این پروژه به میان آمده و ظاهرا به گفته‌ی مسوولان مربوط تامین اعتبارات آن با مشكل مواجه شده است و طرح تنها مرحله‌ی طراحی مفهومی ‌خود را گذرانده و به تازگی وارد طراحی جزیی شده است و این سوال ایجاد شده كه آیا این طرح كه با سرو صدای زیادی مطرح شد، به سرانجام خواهد رسید و یا این پروژه هم به تاریخ می‌پیوندد؟
گذشته از تمام انتقاداتی كه در ابتدای مطرح شدن طرح شبكه‌ی اینترنت ملی كه بعدا به شبكه‌ی ملی اینترنت تغییر نام داد، از سوی كارشناسان عنوان شد اما به گفته‌ی دست‌اندركاران با تحقق چنین شبكه‌ای ارتباطات پرسرعت با شبكه‌ی اینترنت جهان، با حفظ استقلال به گونه‌ای انجام می‌شوند كه ارتباطات داخلی به صورت داخلی جا به جا شده و به خارج از كشور منتقل نخواهد شد.
طرح شبكه‌ی ملی اینترنت با توجیه‌هایی از جمله اینكه در صورت تحقق این شبكه‌ در داخل به طور حتم نرخ اینترنت و ارسال اطلاعات درون كشور به شدت كاهش یافته و از نظر پرداخت‌ها نیز مقرون به صرفه‌تر خواهد شد و یا اینكه ایجاد یك شبكه در داخل كشور از ابعاد فرهنگی، تامین اطلاعات و ایجاد احساس امنیت برای كاربران در تبادل اطلاعاتی در مسیری امن دارای اهمیت خواهد بود، از سوی وزارت ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات در سال ۸۴ مطرح شد.
عبدالمجید ریاضی - دبیر شورای عالی فن‌آوری اطلاعات - در حمایت از این طرح عنوان كرده بود كه شبكه‌ی اینترنت ملی با تامین پهنای باند وسیع، سهل‌الوصل و ارزان قیمت، بستر مطمئن، پایدار و امنی را برای توسعه‌ی فن‌آوری اطلاعات و به تبع آن توسعه‌ی كشور ایجاد می‌كند كه نقش بسزایی در تحقق شعارهای چهارگانه‌ی دولت نهم دارد.
اعتبارات لازم برای این پروژه حدود یك میلیارد دلار، حدود ۹۰۰ میلیارد تومان اعلام شد و به گفته‌ی مسوولان ‌در صورت تصویب طرح در مجلس و تامین اعتبار آن، این شبكه باید ظرف مدت سه سال ایجاد ‌شود كه علاوه بر میزبانی تمام سایت‌های ایرانی، ‌امكان ارائه سرویس به خارج از كشور را هم دارا خواهد بود.
بودجه‌ا‌ی۱۰ میلیارد تومانی در ابتدا برای شبكه‌ی ملی اینترنت یا همان اینترنت ملی در كمیسیون صنایع و معادن تصویب شد اما در كمیسیون تلفیق به تصویب نرسید و علیرغم اینكه این پیشنهاد كمیسیون صنایع و معادن بود و در لایحه دولت نیامده بود، اما كمیسیون تلفیق به دلیل توجیه نبودن در مورد مفهوم اینترنت ملی آن را تصویب نكرد.
محمد سلیمانی - وزیر ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات - درباره‌ی زمان پیش‌بینی شده برای اجرای طرح اینترنت ملی، گفته بود: پیش‌بینی کرده‌ایم، اینترنت ملی را مرحله‌ای اجرا کنیم؛ ولی تا به یک شبکه‌ی فراگیر تبدیل شود، حدود سه سال طول می‌کشد.
طراحی جزیی این شبكه طبق اعلام باید تا پایان آذرماه سال ۸۵ به پایان می‌رسید كه با اتمام این مرحله اجزای شبكه و نیازهای آن به طور دقیق مشخص و موارد قانونگذاری و برآورد هزینه‌ی لازم برای طراحی این شبكه نیز اعلام و در دی ماه طراحی جزئی این شبكه نهایی شده و به اطلاع عمومی‌ می‌رسید.
این در حالی است كه سرپرست مركز تحقیقات مخابرات ایران اخیرا درباره‌ی این كه شبكه‌ی ملی اینترنت چه زمانی كاربردی می‌شود گفت: هنوز بر سر تامین اعتبارات این پروژه با مشكل مواجهیم زیرا دولت اعتبار مشخص را برای این شبكه‌ تعیین نكرده است، از این رو وزارت ICT به عنوان یك ضرورت از محل اعتبارات مركز تحقیقات مخابرات تا حدودی برای هر چه سریع‌تر به سرانجام رساندن این طرح تلاش می‌كند.
به گفته‌ی كمال محامدپور - معاون وزیر ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات - اما اگر این پروژه بخواهد در سطح ملی و به معنای واقعی انجام شود به اعتبارات وسیعی نیاز دارد كه باید مورد حمایت قرار بگیرد.
او افزود: این طرح در حال حاضر زیر نظر مركز تحقیقات مخابرات ایران است و بر این اساس مرحله‌ی طراحی مفهومی ‌خود را گذارنده و وارد طراحی جزیی شده است.
به گفته‌ی وی در این مرحله برآورد هزینه به عمل می‌آید كه شبكه‌ی ملی اینترنت به چه میزان اعتبار نیاز دارد كه بر اساس آن مرحله‌ی عملیاتی آغاز می‌شود؛ اگر جزییات طرح مشخص شود، به طور دقیق می‌توان گفت كه اجرای این پروژه چه میزان هزینه نیاز دارد.
معاون وزیر ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات، در پایان خاطر نشان كرد: در تلاشیم این پروژه را سریع‌تر آماده و برای تصویب به هیات دولت و مجلس ارایه كنیم.
اما از نكات مبهم در مورد این طرح، نبود توجیه فنی خاص با توجه به نام این پروژه بود و علی‌رغم شعارهایی كه درباره‌ی اینترنت ملی توسط مسوولان وزارت ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات مطرح می‌شد، كلیات این طرح چنان مبهم است كه به نظر كارشناسان، امكان اظهار نظر درباره آن وجود ندارد و مدیران ومسوولان وزارتخانه نیز تنها به كلی‌گویی و بیان فواید این طرح اشاره كرده‌اند وهیچگاه وارد جزئیات آن نشدند.
اما سوال مهم درباره این طرح این است كه شبكه‌ی ملی اینترنت پس از طی دوره سه ساله به كجا خواهد رسید؟ كارشناسان فعال در حوزه‌ی فن‌آوری اطلاعات اظهارنظرهای مختلفی درباره این طرح ارایه كردند.
محسن زندی - دبیر انجمن ICT وزارت دفاع - ضعف مدیریت پروژه‌یی، كمبود محتوا، نبود امكانات و ابزارهای لازم، نداشتن بودجه كافی برای خرید آن‌ها را از دلایل مسكوت ماندن طرح شبكه ملی اینترنت خواند و ادامه داد: اگر به مساله ایجاد این شبكه به دید ایجاد یك وب‌هاستینگ ملی نگاه كنیم كه محتوای آن باید از طریق اطلاعات درون اینترنت تغذیه شود، در آن صورت به طراحی سیستم‌های هوشمندی نیاز داریم كه بتوانند اطلاعات مورد نیاز را دسته بندی كرده و در شبكه قرار دهند و این كار هم به یك تیم كاری بزرگ نیازمند است.
باقر بحری - رییس كمیته‌ی سخت‌افزار سازمان نظام صنفی رایانه‌یی استان فارس - نیز با اشاره به این كه اهداف شبكه‌ی ملی اینترنت هنوز به طور روشن مشخص نیست‌، ادامه داد: اینترنت ارزان كه به عنوان یكی از اهداف این شبكه از آن نام برده شده است، به ایجاد شدن یا نشدن شبكه هیچ ربطی ندارد؛ وقتی نتوانیم از طریق شبكه‌ی ملی اینترنت به اطلاعات وسیع دست یابیم و یا امكانات جهانی را در اختیار بگیریم، ارزان یا گران بودن این شبكه معنایی ندارد.
اما سید حسن امیراحمدی‌ - یك كارشناس IT - ایجاد هماهنگی در سیاست‌گذاری و نبود تمركز در اجرا بین شوراهایی كه در سطح ملی در زمینه‌ی فن‌آوری اطلاعات فعالیت می‌كنند را از جمله عوامل پیاده سازی طرح شبكه‌ی ملی اینترنت در كشور دانست و گفت: بدون این هماهنگی پیگیری اقدامات لازم و اجرایی شدن آن‌ها با مشكل رو به رو می‌شود. برای دست‌یابی به شبكه‌ی ملی اینترنت با دو مشكل اساسی نداشتن محتوا و زیرساخت مواجهیم.
بهرام پیری - یك كارشناس فن‌آوری اطلاعات - معتقد است اولین گام در پروژه‌ی شبكه‌ی ملی اینترنت، دیتاسنترهای ملی بودند كه با تعریف مشخص هم نتوانستند كاری از پیش ببرند، چه برسد به اینترنت ملی كه بودجه‌ای هم به آن اختصاص داده نشده است و قطعا این روند این پروژه را به تاریخ می‌سپارد.
رضا غلامرضایی - عضو هیات علمی ‌دانشگاه - هم تاكید كرد: نمی‌دانیم شبكه‌ی ملی اینترنت قرار است به چه خودكفایی در اینترنت برسد، با نگاه به اهدافی چون دولت الكترونیكی لازم است هزینه‌های زیادی انجام شود و خودكفایی در اینترنت امكان‌پذیر نیست چرا كه اطلاعات در جریان است و گاهی ما وارد كننده اطلاعات هستیم و نیاز اتصال به شبكه‌ی اینترنت جهانی است.
امین چاروسه - یك كارشناس IT - با تاكید بر این كه خود طراحان شبكه‌ی ملی اینترنت هم هنوز نتوانسته‌اند برای ابهامات در مورد این طرح پاسخ مناسبی پیدا كنند، اظهار كرد: مشخص نبودن مدل مفهومی ‌این شبكه، ضعف مدیریت، كافی نبودن تخصص تیم عملیاتی آن و ناكافی بودن بودجه‌ی پیش بینی شده از دلایل عمده‌ی مسكوت ماندن طرح شبكه‌ی ملی اینترنت است.
مهرگان مهدوی - عضو هیات علمی‌ دانشگاه - طرح شبكه‌ی ملی اینترنت با شوق زیادی آغاز شد، هرچند این شوق ادامه دار نبود اما به معنای شكست طرح نیست؛ هدف این پروژه ضرورتی است كه باید انجام شود تا نیاز داخلی خود را با اینترنت مستقل برطرف كنیم اما این اهداف را نمی‌توان كوتاه و یا میان مدت تعریف كرد.
با تمام این اوصاف كارشناسان بر این عقیده‌اند كه تك تك اهدافی كه شبكه‌ی ملی اینترنت برای دست‌یابی به آن‌ها طراحی شده است،‌ از راه‌های دیگر نیز قابل دست‌یابی است و با توجه به ارایه نشدن راهكارهای عملیاتی شدن این طرح از سوی طراحان آن،‌ هنوز مشخص نیست كه آیا شبكه‌ی ملی اینترنت بهترین راه دست‌یابی به این اهداف هست یا خیر؟ ضمانت اجرایی طرح در شرایطی كه هنوز پروژه‌های بسیاری در وزارتخانه‌ها و یا سایر بخش‌های دولتی معطل مانده و یا به نتیجه لازم نرسیده است، چیست؟ آیا سرمایه‌گذاری خارجی هم در این بحث انجام می‌گیرد؟ تاثیر این قضیه روی اقتصاد چیست؟.